Archive for the ‘Klassieke muziek: 20ste eeuw’ Category

Orkest Vrije Universiteit speelt zaterdagmiddag in Groningen, en maandagavond in Amsterdam

In verband met het vijftigjarig bestaan van het Orkest van de Vrije Universiteit ─ gevestigd in Amsterdam ─ geeft dit ensemble, onder leiding van Daan Admiraal, de komende dagen twee concerten: het eerste in de onlangs qua meubilair aanmerkelijk verfraaide ─ want eindelijk niet meer voorzien van die pijnlijk agressieve oranje stoelen met die rode, witte en blauwe indeling ─ grote zaal van het cultuurcentrum De Oosterpoort in de Stad Groningen.
Het concert wordt gegeven op zaterdag 21 januari, vanaf 14:15 uur. Op het programma staan twee werken: de uit 22 onderdelen bestaande, alleen voor een echt grote concertzaal tot zijn recht komende ─ compositie Eine Alpensinfonie, opus 64 voor orgel en groot orkest, geschreven in de jaren 1911-1915, van de veelzijdige Duitse componist en dirigent ─ en enige tijd politiek actief in de jaren van Duitse duisternis ─ Richard Strauss (1864-1949), alsmede de Muziek voor snaarinstrumenten, slagwerk en celesta uit 1936 van de Hongaar Béla Bartók (1881-1945).
Maandag 23 januari wordt het optreden ’s avonds herhaald in het Concertgebouw te Amsterdam.

Portret van en concert met Hans Richter-Haaser

Honderdste geboortedag
Op zaterdag 14 januari, tussen 20:05 uur en middernacht, worden op de Duitse regionale radiozender NDR Kultur twee programma’s uitgezonden waarin de in 1980 overleden Duitse top-pianist Hans Richter-Haaser (geboren op 6 januari te Dresden in 1912) de protagonist is.
Velen, die kennis van pianomuziek hebben ─ gecombineerd met inzicht in de kwaliteit van de piano spelende solisten ─, beschouwen Hans Richter-Haaser als één der meest vooraanstaande Duitse pianisten uit de periode na de Tweede Wereldoorlog. Hij was overigens meer dan alleen pianist: hij doceerde aan het Conservatorum te Detmold, was tevens dirigent en componist.

De Duitse pianist Hans Richter-Haaser. Deze foto is afkomstig van het
You Tube-filmpje waarin hij Beethovens sonate Les Adieux uitvoert.


Ik heb het voorrecht gehad om gedurende drie decennia ─ waarvan de eerste twee in de onvergelijkelijke akoestiek van de grote zaal van het cultureel centrum de Harmonie te Groningen ─ bijna ieder seizoen Hans Richter-Haaser te horen spelen met de Groninger Orkest Vereniging, die vanaf 1961 Noordelijk Filharmonisch Orkest ging heten, en nu als Noord Nederlands Orkest te boek staat. Een enkele keer speelde deze pianist zelfs twee keer in één seizoen, en eenmaal is het gebeurd dat hij in genoemde zaal drie avonden achtereen met het ensemble in kwestie optrad: met Brahms, opus 83.

Portret en concert
Deze zaterdag wordt tussen 20:05 uur en 22:00 uur een radio-portret van pianist Hans Richter-Haaser geschetst. Aansluitend, onderbroken door vijf minuten Nieuws, volgt een concert onder de titel Der Brahms-Interpret Hans Richter-Haaser.
Het eerste Brahms-concert ─ in d kleine terts, opus 15, uit 1858 ─ wordt direct gevolgd door het Concert nummer 2 voor piano en orkest ─ in Bes grote terts, opus 83, uit 1883 ─, eveneens van Johannes Brahms (1833-1897) uitgevoerd.
En ook al beweert de VPRO dat Hans Richter-Haaser die werken op een orgel speelt, u mag van mij aannemen dat dat simpelweg één van de talrijke slorigheden van de medewerkers van dat tijdschrift zijn, waarin de meest stuitend-stupide dingen worden beweerd op de overzichtspagina’s met de programma’s.

Brittens A ceremony of carols op BBC Radio 3

De Britse componist, die kennelijk voor meer van zijn landslieden tegelijkertijd werd aangezien, en hetgeen in zijn familienaam terug te vinden is: Benjamin Britten (1913-1976) ─ vooropgesteld dat de uitdrukking nomen est omen juist is ─, componeerde in 1942 A ceremony of carols, opus 28. Die compositie zal op maandag 19 december worden uitgevoerd door het Choir of Trinity College, Cambridge, met medewerking van harpiste Sally Price en de tenor Alan Clayton.

Gebrandschilderd raam in de Church of St Peter and 
St Paul in Aldeburgh gerealiseerd door John Pope,
 ter nagedachtenis van Benjamin Britten.


Deze muziek zal live te beluisteren zijn in het programma van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, in het programma Radio 3 live in concert, vanuit St. John’s Smith Square in Londen.

In de pauze, van 21:10 uur tot 21:30 uur, wordt een aflevering van het programma Discovering music gepresenteerd, waarin het thema deze keer de Saint Nicolas Cantata uit 1948 van dezelfde componist zal zijn. De tekst daarvoor stamt Eric Crozier (1914-1994), theaterdirecteur en librettist.

Pianomuziek, liederen en poëzie met expositie

Šviesé Čepliauskaité
Foto: Jogaile Butrimaite.

Tentoonstelling en concert Soestduinen
Het Litouws Cultureel Centrum organiseert in het Hilton Royal Parc te Soestduinen een expositie Kunstenaars uit Litouwen. Tijdens deze tentoonstelling wordt op zondag 30 oktober ook nog een concert ingelast, in samenwerking met de Vlaamse Vertegenwoordiging in Den Haag.
Nadat de bezoekers zondagmiddag tussen 15:00 uur en 16:00 uur, eerst de gelegenheid geboden krijgen de expositie te bezichtigen, begint het concert met pianomuziek, poëzie en liederen, te realiseren door drie dames ─ twee zangeressen en een vorodrachtskunstenaar ─ die een uiteenlopend programma zullen presenteren. Daarbij gaat het in de eerste afdeling om vier componisten, waarvan twee heel grote name uit de muziekgeschiedenis: Franz Liszt (1811-1886) ─ wiens tweehonderdste geboortedag dit gehele jaar wordt herdacht ─, alsmede Fryderyk Chopin (1810-1849).

Beatrijs Van Craenendonck.

Drie Litouwse namen
De pianiste Šviesé Čepliauskaité uit Litouwen heeft een internationale reputatie, die zij komende zondag opnieuw kan bewijzen, met niet alleen de bovengenoemden, maar tevens met stukken van twee Litouwse muziekmeesters: Zita Bružaité (geboren 1966), en voorts van Jurgis Gaižauskas (1922-2009. Laatstgenoemde komt voor in het boek Baltische zielen van Jan Brokken.
Deze Litouwse musicienne is door de Frederic Chopin Society onderscheiden met het predicaat piano virtuoso.

Cristel De Meulder.

Vlaamse kunstenaars Beatrijs Van Craenendonck ─ zelf dichteres en tevens initiatiefneemster van de Internationale Vriendenkring Anton van Wilderode (1918-1998) ─ draagt gedichten voor uit het oeuvre van die Vlaamse classicus en poëet.
In aansluiting zullen liederen worden gezongen van een andere Vlaamse meester: Lodewijk Mortelmans (1868-1952). Cristel De Meulder, die een uitstekende reputatie geniet, vanwege haar rijk geschakeerde repertoire, zal de liederen ten gehore brengen.

In KRO’s Avondconcert veel Nederlandse muziek

Radio 4 biedt op dinsdag 6 septmber in het Avondconcert ─ deze keer van de KRO ─ een optreden van het Nederlands Philharmonisch Orkest onder leiding van Etienne Siebens. Solistische medewerking wordt verleend door de pianist Ralph van Raat.
Er worden werken uitgevoerd van in ieder geval vier Nederlandse componisten, te beginnen met de Symfonie nr. 3, Facetten, opus 57, uit 1955, van Lex van Delden (1919-1988), die tevens muziekcriticus van Het Parool is geweest. Als tweede onderdeel van het programma wordt No reason to panic uitgevoerd van Mayke Nas (geboren 1972); het is gecomponeerd in 2006, voor blaasorkest, slagwerk en contrabas.

Componist Jan van Gilse.

Het derde stuk is opnieuw van een vrouwelijke componist van eigen bodem: de internationaal, wat meer dan menig landgeno(o)t(e), vermaarde Henriette Bosmans (1895-1952), één der weinige Joodse musici die de meer dan beestachtige krankzinnigheid van het moffentuig heeft overleefd; als enige onder de musici van het toenmalige Amsterdam genoot ze protectie van Willem Mengelberg, in tegenstelling tot de andere Joodse medewerkers van het Concertgebouworkest. Van Henriette Bosmans wordt het Concertino voor piano en orkest uit 1928 gespeeld, met Ralph van Raat als solist
De Symfonie nr.1, gecomponeerd in de jaren 1900-1901, van Jan van Gilse (1881-1944) is de vierde compositie van eigen bodem die in dit optreden zal klinken. Het betreft een uitzending van een concert dat live voor de radio werd gespeeld in het Concertgebouw te Amsterdam op zaterdag 3 september.

Openingsconcert Musikfest Berlin via ARD

Ook in de tweede week van de maand september wordt, door de diverse regionale Duitse radiuozenders van ARD/Das Erste, elke avond, tussen 20:05 uur en middernacht, het programma ARD Radiofestival 2011 uitgezonden. Op maandag 5 september presenteren genoemde zenders, als eerste onderdeel van die tijdsspanne, het Openingsconcert van het Musikfest Berlin 2011, door het Philadelphia Orchestra onder leiding van Charles Dutoit.

Wolfgang Rihm. Foto
genomen in Keulen, 2007.

Op het programma staan drie werken: als eerste een compositie van de succesvolle en kwalitatief hoogstaande Duitser Wolfgang Rihm (geboren 1952): Verwandlung III voor orkest, bestaande uit 8 houtblazers, 10 koperblazers, harp, pauken, slagwerk, 50 strijkers), gerealiseerd in de jaren 2007-2008.
Daarna krijgen we het Pianoconcert nr. 2 in A groot, uit 1839 (revisie 1849) te horen, dat  Franz Liszt (1811-1886) de Componist van het Jaar (2011; naast Gustav Mahler) heeft geschreven. Solist is pianist Jean-Yves Thibaudet.
Het concert zal worden besloten met de Symphonie fantastique uit 1830, van Hector Berlioz (1803-1869). Daarover hebben we op een aan deze site gelieerde muziekwebsite, Tempel der Toonkunst, een uitgebreide toelichting opgenomen in een artikel dat op 19 juli 2008 is gepubliceerd.

Lennox Berkeley op BBC Prom van 3 september

Componist Lennox Berkeley.
Deze foto is overgenomen van
de website van The Lennox
Berkeley Society.

De van oorsprong Nederlandse dirigent Jac van Steen leidt zijn BBC National Orchestra of Wales in vier composities van evenzovele meesters der muziek tijdens het concert dat op zaterdag 3 december, ’s avonds tussen 20:00 uur en 22:30 uur onze tijd, in de Albert Hall te Londen zal worden gegeven. Het concert is te volgen via de Britse cultuurzender BBC Radio 3.
Het optreden wordt geopend met de Cockaigne Overture (ook wel genoemd In London Town), gecomponeerd in de jaren 1900-1901, van Edward Elgar (1857-1934). Direct aarna zal het Orgelconcert van Lennox Berkeley (1903-1989) worden uitgevoerd.
Na de pauze ─ die tussen 20:40 uur en 21:00 uur onze tijd wordt gehouden ─ volgt eerst een stuk uitermate inferieure muziek ─ de Rapsodie op een thema van Paganini in a-kleine terts, opus 43, uit 1934  van Sergej Rachmaninov (1873-1943). Solistische medewerking wordt verleend door de Franse pianist Marc-André Hamelin.
Tot slot van het concert kan men luisteren naar de Háry János-Suite van Zoltán Kodály (1882-1967).
Een herhaling van het geheel; valt te beluisteren op dezelfde zender op maandag 5 september, in de middag tussen 15:00 uur en 17:30 uur in het programma Afternoon on 3.