Thema-avond van Arte op dinsdag: Journalistiek op dwaalwegen?

Overheerst de sensatiezucht steeds meer?
Op dinsdag 9 februari, tussen 20:14 uur en 22:10 uur, presenteert Arte-televisie weer een thema-avond. Deze keer wordt het thema in de vragende vorm gesteld: Journalismus auf Abwegen? Centraal daarbij staat de stelling dat de serieuze journalistiek steeds verder onder druk komt te staan door de hang, of zelfs de drang en dwang, tot sensatie.
In drie onderdelen wordt tijdens deze thema-avond destelling nader uitgewerkt en op onderscheidene manieren belicht. Naar verwachting van deze zijde zal de stelling vooral worden onderschreven.

Verloren in een oerwoud van nieuws
In dit onderdeel van de avond wordt de omvangrijke stroom aan gegevens behandeld die via de nieuwste vorm van informatievoorziening — het internet — voor veel grtere groepen mensen beschikbaar komt, en de invloeden daarvan op — en de gevolgen daarvan voor — de, inmiddels ouderwetse, media, die tot voor kort de toon hebben aangegeven, zoals kranten, opiniebladen, alsmede radio en televisie, en wat dies meer zij.
Dit onderdeel duurt veertig minuten en zal worden uitgezonden tussen 20:15 uur en 20:55 uur.

Frankrijks opinieleiders pakken uit
In aansluiting daarop volgt, vanaf 20:55 uur, het onderdeel Frankreichs Meinungsmacher packen aus. Daarin kunt u meebeleven hoe Franse journalisten reageren op de neergang an de serieuze journalistiek. Gezien het feit dat deze journalisten als Meinungsmacher worden beschouwd, zal het wel om vooraanstaande mensen uit het vaak gaan.

Debat ter afsluiting
Zoals dat op tema-avonden van Arte-televisie gebruikelijk is, wordt het programma afgerond met een debat dat tussen 21:35 en 22:10 zal worden uitgezonden.
Thema-avonden van Arte-televisie worden gewoonlijk niet herhaald.

Drie verhalen van August Strindberg op de Duitse radiozender NDR Kultur voorgelezen

Uitzonderlijke belevenissen
In de periode van maandag 8 tot en met vrijdag 12 februari wordt op vier van de vijf avonden een aflevering uitgezonden van de serie Am Abend vorgelesen van de Duitse, regionale radiozender NDR Kultur. Gedurende die vier avonden wordt de voor dat programma beschikbare tijd — steeds tussen 22:00 uur en 22:35 uur — besteed aan verhalen van de Zweedse schrijver August Strindberg (1849-1912). Gedurende die vier avonden worden in totaal drie verhalen van deze man, naar wie de belangrijkste Zweedse lteraire onderscheiding is genoemd — de Augustprijs —, worden voorgesteld door drie verschillende stemmen. Al die teksten worden vorgesteld in een Duitse vertaling.
Op maandag 8 februari is de beurt aan (wijlen) de toneel-, film-, en televisiepersoonlijkheid Hannes Messemer (1924-1991). Hij zal de toehoorders in kennis brengen met Strindbergs verhaal Die seltsamen Erlebnisse des Lotsen.

Liefde en brood
Benno Sterzenbach (1916-1985), wijlen filmacteur en regisseur, is dinsdag 9 februari aan de beurt om de luisteraar te vergasten op het Strindberg-verhaal Liebe und Brot.

Julian Apostata
De korte reeks van die vier voorlees-avonden wordt besloten met het verhaal Julian Apostata, dat over twee avonden wordt verdeeld: woensdag 10 en vrijdag 12 februari. Dat verhaal neemt ongeveer een uur in beslag en wordt gelezen door Hans Paetsch (1909-2002). Ook hij was acteur in het Duitstalige speelgebied. Zijn voordracht, net als die van de beide anderen, is uit de archieven opgediept.
__________
Afbeelding: August Strindberg, geschilderd in 1905 door Richard Bergh (1858-1919), zijn landsman en collega schrijver, die tevens schilder was.

Martin Luther en de functie van zijn Gezangen

Van de serie documentaires die onder de titel A History of Christianity door BBC Two-televisie wordt uitgezonden, en waarin professor Diarmaid Mac Culloch de oorsprong en de historische ontwikkeling van het christendom onderzoekt, staat op zaterdag 6 februari een nieuwe aflevering op de rol. Deze heeft de Hervorming als thema.
In de aflevering in kwestie — Reformation: The individual before God —, die zal worden uitgezonden door BBC Two, tussen 19:15 uur en 20:15uur, komt de grote Hervormer aan bod, die de naam Martin Luther (1483-1546) draagt. De hooggeleerde MacCulloch laat zien welke techniek Luther heeft toegepast om de mensen uit zijn wijde omgeving met de inhoud van de oudste anthologie van de westerse wereld — De Bijbel —vertrouwd te maken: door het schrijven van Gezangen.
De voormalige monnik had zich eveneens ten doel gesteld een Duitse vertaling van de Bijbel te realiseren, hetgeen hem is gelukt.

Biopic Young Winston zaterdagmiddag op BBC 2

In zijn jonge jaren was Winston Churchill (1874-1965) onderofficier in India. De latere prime minster van Groot-Brittannië was — overigens niet alleen toen — nogal ambitieus, en hij had de  wens carrière te kunnen maken, hoog in het vaandel staan. Voor zichzelf zag hij in de bewuste periode een toekomst als oorlogscorrespondent.

Over die tijd heeft de acteur/regisseur Richard Attenborough (*1923) in 1972 de biografische speelfilm Young Winston gerealiseerd, een Brits-Amerikaanse coproductie. In belangrijke rollen ziet u, als u kijkt, Simon Ward (geboren 1941) als Winston Churchill, Robert Shaw (1927-1978) in de rol van Randolph Churchill, en Anthony Hopkins (*1937) als David Lloyd George. De film is gebaseerd op Churchills My Early Life: A Roving Commission.
De meer dan gebruikelijk lange speelfilm zal op zaterdag 6 februari, ’s middags tussen 15:15 uur en 17:30 uur, worden uitgezonden via de Britse televisiezender BBC 2.
__________
Afbeelding: Voorzijde van de Videocassette met de film in kwestie.

Buffalo Bill in historische filmschat, de komende twee weken drie keer op Arte-tv

“De enige echte”
Begin jaren vijftig, na een wandeling met mijn grootvader in de Indische buurt van de stad Groningen, bleef mijn grootvader even staan bij het ruim uitgevallen Bernouilliplein. “Kijk, mijn jong, hier heeft het circus van Barnum en Bailey in 1900 zijn tenten opgeslagen. De voorstellingen werd met veel poespas aangekondigd door een optreden van de enige echte Buffalo Bill.”  In het verloop van het verhaal werd het duidelijk dat opa er niets van geloofde, omdat er naar zijn opvatting nogal flink wat enige echte Buffalo Bills, verspreid over de aardbol waren opgetreden. Daarbij had mijn grootvader, zeker achteraf beschouwd, een betere kijk op het geheel doordat hij in het eerste decennium van de twintigste eeuw enige jaren in de staat Michigan had doorgebracht en ook daar de enge echte Buffalo Bill had gezien. Ten minste één van hen kon niet de echte zijn, als gevolg van onderling afwijkende lichaamsbouw en wat dies meer zij. De burgerlijke naam van Buffalo Bill luidt William Frederick Cody (1846-1917).

Film uit 1910

Arte-televisie zendt bij tijd en wijle een aflevering uit van de documentaire serie Verschollene Filmschätze, waarin historische filmopnamen worden vertoond. Op zatedag 16 februari — tussen 21:30 uur en 22:00 uur wordt opnieuw een aflevering vertoond, deze keer met de titel 1910 Buffalo Bill ist Buffalo Bill. Het betreft een Franse documentaire uit 2007, met een duur van 26 minuten, die onder regie van Serge Viallet werd gedraaid, en als bijdrage van Arte France de ether wordt ingestuurd.

Nog tweemaal volgt een herhaling: de eerste op dinsdag 9 februari, vanaf ’s ochtends 11:50 uur, de tweede op zondag 14 februari, in de middag vanaf 16:20 uur.

__________

Afbeelding: William Frederick Cody, bijgenaamd Buffalo Bill — soldaat, bizonjager en showman.

De documentaire Cannabis! vier maal op Arte-tv

Franse documentaire
Arte-televisie biedt de gebruikers van  en alle geïnteresseerden in het fenomeen cannabis een uur durende documentaire aan die de komende negen dagen vier keer zal worden, elk van de vier uitzendingen is geprogrammeerd voor een ander tijdstip op de betreffende dag. De film is in 2008 gereedgekomen onder regie van Oliver Julien. Deze zal worden vertoond op vrijdag 5 februari, vanaf 21:40 uur.

Wetenschappers, artsen en psychologen als deskundigen — of wat daar voor moet doorgaan— aan de ene zijde, en daartegenover gebruikers en hun omgeving — vooral familieleden — praten over de consumptie van dit illegale verdovende middel dat in Europa tegelijkertijd het meest gebruikte is, en er wordt ingegaan op de aan dat gebruik gekoppelde gevolgen.
Arte zal de komende acht dagen drie keer een herhaling van deze documentaire realiseren, en wel op
zaterdag 6 februari om 10:45 uur
woensdag 10 februari om 05:00 uur
zaterdag 13 februari om 01:45 uur
__________
Afbeelding: de plant in kwestie. (Foto Arte F.)

Twee Mahler-symfoneën achtereen op Mezzo (1)

Symfonieën van grootmeesters op Mezzo-televisie
Op de klassieke muziekzender Mezzo-televisie worden de laatste maanden met enige regelmaat blokken met symfonieën van één componist binnen enkele dagen achtereen uitgezonden. Een enkele keer was er zelfs sprake van een mammoet-sessie, toen alle symfonieën van Ludwig van Beethoven (1770-1827) binnen goed één etmaal werden uitgezonden, alle gespeeld door de Berliner Philharmoniker onder leiding van Claudio Abbado. Het betreft opnamen uit de tijd dat deze dirigent aan dat ensemble een vaste verbintenis had.
De werken uit diezelfde discipline in het oeuvre van de Rus Pjotr Iljitsj Tsjajkovski (1840-1893) komen we de laastste weken ook wat vaker tegen op diezelfde muziekzender. Aangezien hun aantal geringer is — inclusief Manfred, opus 58 zijn het er zeven — kunnen die ook in relatief korte tijd in het programma opduiken zonder dat daardoor het vierentwintig uur programma al te zeer van de veelzijdigheid wordt beroofd.
De komende tijd zijn diverse symfonieën van Gustav Mahler (1860-1911) aan de beurt, die worden geleid door verschillende dirigenten.

Mahlers Eerste  van Haitink
Op vrijdag 5 februari wordt, ’s avonds tussen 20:30 uur en 21:40 uur, de Symfonie nr. 1, Der Titan, uit de jaren 1884/1888, door Mezzo-televisie uitgezonden in een versie door de Berliner Philharmoniker onder leiding van Bernard Haitink.
Deze dirigent heeft de naam een Mahler-specialist bij uitstek te zijn, maar niet iedere luisteraar en criticus, en al evenmin elke collega, is die mening toegedaan. Mij persoonlijk heeft de man nog nooit langer dan één minuut binnen zo’n hele symfonie kunnen ontroeren, en dat geldt zeker ook voor de componist en criticus Konrad Böhmer die de nodige kritiek heeft gespuid tegen diverse binnen- en buitenlandse dirigenten en componisten en tegen dan wel vóór andere uitvoerende musici. In het geheugen gegrift staat diens ageren tegen Haitink als Mahler-dirigent: Honderd fouten per partituurpagina, aangestreept met een rood potlood, signaleerde Böhmer bij het luisteren naar de Tweede.
Ondanks al die venijnige stukken en onderhoudend geformuleerde afwijzingen heeft Haitink de reputatie weten overeind te houden en staat hij nog altijd op de bok met de twee reuzen uit het Weense fin de siècle: Mahler en Anton Bruckner (1824-1897).
Een uitgebreid artikel met achtergronden en een toelichting op de Eerste van Mahler heb ik gepubliceerd 23 augustus 2006 op de website All art is quite useless, van Rond1900.nl, over de cultuur van het fin de siècle.

Boulez en Mahlers Tweede
Om 21:40 uur tot 23:10 uur vervolgt Mezzo-televisie het avondprogramma met de Tweede Symfonie, Auferstehung, van dezelfde componist, voltooid in 1894. De zender presenteert de versie die werd gerealiseerd met de Berliner Staatskapelle onder leiding van Pierre Boule, ter gelegenheid van diens tachtigste verjaardag in 2005. In de zaal zat, op het puntje van zijn stoel, Daniel Barenboim — de vaste dirigent van dat orkest.
Deze tweede symfonie over het geloof — o Glaube, mein Herz, o Glaube, de dood — “was enstanden ist, das muß vergehen” — en wederopstandig — “Aufersteh’n, ja aufersteh’n, wirst du. . . “, en daarmee een werk dat het in een tijd als de onze — met een steeds groter wordende hang naar het spirituele en het verlangen naar een verder leven in hogere sferen — weer op veel interesse en bevestiging kan rekenen.
____________
Afbeeldingen
1. Gustav Mahler in 1884, het jaar dat hij aan zijn Eerste Symfonie is begonnen.
2. Dirigent Pierre Boulez in 2004, een jaar voor het concert t..g.v. Boulez 80 jaar, met de Berliner Staatskapelle.

Italiaanse opera-avond bij diverse etherinstanties

Stiffelio
In het programma Opera on 3 van BBC Radio 3 begint om 19:00 uur onze tijd de niet als zodanig gecoördineerde Verdi-avond van enkele Europese ether-instellingen. Deze zender trakteert de luisteraar op een niet bepaald met grote regelmaat uitgevoerd muziekdrama van Giuseppe Verdi (1813-1901). Het gaat daarbij om Stiffelio, een opera die kan worden gevolgd in een versie door solisten, koor en orkest van het Metropolitan Opera House in New York. Dirigent is Placido Domingo. De sopraan Sondra Radvanosky en de tenor José Cura zingen de belangrijkste partijen.
Reeds eerder presenteerde dezelfde zendgemachtigde een Stiffelio uit the Royal Opera House Covent Garden in Londen. Naar aanleiding daarvan heb ik toen een artikel gepubliceerd op de website All art is quite useless van Rond1900.nl, over de cultuur van het fin de siècle.

Un ballo in maschera
Op Neerlands klassieke muziekzender Radio 4 begint om 19:02 uur Verdi’s Un ballo in maschera door onze Nationale Reisopera. Zie daartoe het separate artikel op deze site.

La Traviata
In het operaprogramma Scala van de Nederlandstalige, Belgische radiozender Klara wordt vanaf 20:00 uur een uitvoering van La Traviata uitgezonden. Dat is één der bekendste muziekdrama’s van deze onovertroffen Italiaanse muziekmeester. Het betreft de registratie van een opvoering tijdens het festival Les Chorégies d’Orange in het Théâtre Antique van die Franse plaats. Koren van regionale operahuizen en het Orchestre Philharmonique de Radio France staan onder leiding van Myung-Whun Chung.
Eveneens op de site All art is quite useless kunt u een bijdrage met ruime informatie vinden over La Traviata.

Polanski’s klassieke thriller Repulsion op BBC 2

Klassieker
Het is alweer vijfenveertig jaar geleden dat Roman Polanski zijn opwachting heeft gemaakt met de speelfilm Repulsion (1965). De regisseur heeft deze rolprent bewust in zwart/wit gedraaid, met afwsselend overbelichte, normale en onderbelichte beelden. Probeert u zich — indien u de film niet al eens heeft gezien — daarbij een overmatig introverte, bijna robotachtige, Catherine Deneuve voor te stellen en een gevoel van onthutsende onwerkelijkheid overvalt u.
Zij is voor deze rol in de huid gekropen van de jonge Belgische Carole, die bij haar zus in Londen woont. Ze heeft een intense afkeer van seks, en mede daardoor beschouwt ze elk wezen van het andere geslacht als een potentiële aanrander. Zo beschouwt ze ook de minaar van haar zus.
Op een bepaald moment is ze enige tijd geheel alleen in dat huis en dan gaat het helemaal mis. Ze blijkt plotsklaps een vuurspuwende vulkaan. Doch voordat ze echter tot uitbarsting komt, laat Polanski in een tamelijk stochastische opeenhoping van beelden de ontwikkelingen zien die schuilgaat achter het masker van een schijnbaar in het niets starende Catherine Deneuve. En juist dat zorgt voor een extreme vorm van intensiteit en spanning in een film die door niet weinigen wordt gezien als één van de beste thrillers ooit gemaakt.
De film zal worden uitgezonden door BBC Two Television in de nacht van vrijdag 29 op zaterdag 30 januari, tussen 02:40 uur en 04:25 uur.
__________
Afbeelding: Roman Polanski werd in 2004 onderscheiden met een Crystal Globe voor zijn bijdragen aan de wereldcinema.

Franse thriller uit 1955 met topbezetting op Arte

Op donderdag 28 januari vertoont Arte-televisie in het middagprogramma — tussen 14:45 uur en 16:15 uur — een herhaling van de eerder uitgezonden Franse speelfilm Razzia sur la chnouf uit 1955 van Henri Decoin (1890-1969). Daarin kunnen we nog eens kennismaken met enkele zwaargewichten van het Franse en internationale witte doek, zoals Jean Gabin (1904-1976), Lino Ventura (1919-1987), Lila Kedrova (1918-2000) en Marcel Dalio (1900-1983).
Ene Liski, drugsbaas in Parijs — gespeeld door Dalio — besluit een gangste uit Nantes, genaamd Henri — uitgebeeld door Jean Gabin — in te huren. Die man is iemand die de nodige ervaring heeft opgedaan in de Verenigde Staten en als gevolg daarvan wordt geacht die handel in de Franse hoofdstad wel te kunnen bestieren. Derhalve krijgt Henri inzage in alle benodigde info, doch hij heeft meer en vooral andere plannen dan zijn opdrachtgever.

De rolprent biedt een beeld — met de sfeer van de jaren vijftig — waarin een meelijwekkende verslaafde voorkomt, die gestalte krijgt in Lila Kedrova. Lino Ventura vult de rol in van de gangster Roger le Catalan. De inhoud van de film is gebaseerd op een roman van Auguste le Breton (1913-1999).
Arte zendt deze film zowel in het Frans alsook in het Duits uit.
__________
Afbeelding: Van links naar rechts, Lino Ventura, Jean Gabin, Marcel Dalio.